Algemene inleiding

Proces van kadernota naar begroting

Terug naar navigatie - Proces van kadernota naar begroting - Proces van kadernota naar begroting

Het proces van de kadernota naar de begroting bestaat uit drie delen, die een doorlopende lijn vormen.

Januari - juli 2026

In het begin van het jaar hebben we, vanwege de financiële situatie van de gemeente Son en Breugel, het proces ingericht om te komen tot een financieel toekomstbestendige begroting. In de maanden daarna hebben we de financiële ontwikkelingen verder in beeld gebracht. In de kadernota 2027-2030 hebben we de verwachte ontwikkelingen binnen met name het sociaal domein verwerkt, de financiële uitgangspunten voor de begroting vastgesteld en inzicht gegeven in de omvang van de financiële opgave voor de komende jaren.
 

Juli - november 2026

In deze periode hebben we de uitgangspunten uit de kadernota 2027-2030 vertaald naar de programmabegroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030. Daarbij zijn de effecten van de mei- en septembercirculaire verwerkt en zijn aanvullende analyses uitgevoerd naar de financiële positie van de gemeente. Ook zijn gesprekken gevoerd met de provincie over de financiële situatie van de gemeente en de gevolgen van een mogelijk niet-sluitende begroting. De uitkomsten hiervan, samen met de financiële benchmark, zijn betrokken bij de totstandkoming van deze begroting.


September - december 2026

In deze periode zijn we gestart met de voorbereidingen van de 2e tussentijdse rapportage 2026 over de financiële mutaties tot en met 31 augustus. Daarnaast is uw raad bijgepraat over de financiële benchmark, de gesprekken met de provincie en de mogelijke oplossingsrichtingen om te komen tot een duurzaam sluitende begroting. 

Vertrekpunt kadernota

Terug naar navigatie - Vertrekpunt kadernota - Vertrekpunt kadernota

Na het vaststellen van de kadernota 2027-2030 hebben we invulling gegeven aan de voorgenomen begrotingsaanpassingen en zijn er nog allerlei ontwikkelingen geweest die van invloed zijn op de begroting. Hieronder vindt u een overzicht met een korte toelichting.

2027 2028 2029 2030
Begrotingssaldo voor kadernota 2027-2030 -302.010 -247.443 -325.686 759.999
Kadernota 2027: Wmo en Jeugd -2.100.000 -2.100.000 -2.200.000 -2.200.000
Kadernota 2027: overige autonome ontwikkelingen -748.397 -451.058 -566.277 -438.696
Begrotingssaldo na kadernota 2027-2030 -3.150.407 -2.798.501 -3.091.963 -1.878.697
Meicirculaire 2026 52.553 -26.945 -135.413 -142.271
Autonome ontwikkelingen -280.500 -476.750 -759.770 -965.193
OZB 3.100.000 3.100.000 3.100.000 3.100.000
Jeugdzorg 700.000 700.000 700.000 700.000
Overige bezuinigingen 318.800 173.800 193.800 153.800
Versterken financiele positie -700.000 -700.000 -700.000 -700.000
Aanvullen stelpost loon- en prijsontwikkeling -40.446 0 0 0
Saldo meerjarenbegroting 2027-2030 0 -28.396 -693.346 267.639
Waarvan structureel 1.330.077 949.171 499.845 1.196.454
Waarvan incidenteel -1.330.077 -977.567 -1.193.191 -928.815
Waarvan ' Versterken financiële positie' uit structurele saldo: -700.000 -700.000 -700.000 -700.000
Waarvan structureel (excl. 'Versterken financiële positie): 630.077 249.171 -200.155 496.454

De mutaties ten opzichte van de kadernota betreffen: 

Kadernota 2027-2030

De overige autonome ontwikkelingen uit de kadernota 2027-2030 wijken in totaliteit af ten opzichte van de kadernota 2027-2030. Dit komt doordat een aantal ontwikkelingen bij het opstellen van de kadernota nog niet bekend waren zoals bijdrage aan gemeenschappelijke regelingen.

 

Nettoresultaat meicirculaire

Nadat de kadernota gereed was, verscheen de meicirculaire 2026. Het netto saldo van de meicirculaire is toegevoegd conform de memo meicirculaire 2026.

 

Autonome ontwikkelingen

Ontwikkelingen die grotendeels buiten onze invloed liggen en die wij financieel moeten verwerken. Dit betreft onder andere de bijstelling van de personele begroting, het verwerken van doorgeschoven investeringen vanuit de jaarrekening 2025, de bijstelling van reserves en voorzieningen en het opnieuw berekenen van de gesloten exploitaties.

 

OZB

Om nu en in de komende jaren een gezonde financiële situatie te realiseren en te behouden, zijn bezuinigingen op bestaande regelingen noodzakelijk en ontkomen wij niet aan een verhoging van de OZB voor woningen en niet-woningen. Er is hierbij gekozen voor een evenredige stijging bij zowel het OZB-tarief woningen als het OZB-tarief niet-woningen (zowel eigenaar als gebruiker).

 

Jeugdzorg

In het opgestelde maatregelenpakket ter grootte van ongeveer 7 ton zijn besparingsmogelijkheden voor (met name) op de uitgaven op de jeugdzorg gepresenteerd. Indachtig de aangenomen motie zullen we de realisatie van deze besparingsmogelijkheden, in samenspraak met de hiervoor ingerichte raadwerkgroep volgen.

 

Overige bezuinigingen

Om te komen tot een structureel sluitende begroting zijn, naast autonome ontwikkelingen en inkomstenmaatregelen, aanvullende bezuinigingen opgenomen. Bij het samenstellen van deze maatregelen is aansluiting gezocht bij de uitgangspunten uit de kadernota 2027-2030. Daarbij is nadrukkelijk gekeken naar de beïnvloedbaarheid van uitgaven, de maatschappelijke effecten en het in stand houden van een adequaat voorzieningenniveau voor inwoners. De bezuinigingsmaatregelen zijn per programma nader toegelicht in deze begroting.

 

Versterken financiële positie

Naast het realiseren van begrotingsevenwicht is ervoor gekozen de financiële positie van de gemeente te versterken. Door de financiële ruimte beperkt te vergroten ontstaat meer weerbaarheid tegen toekomstige onzekerheden, zoals schommelingen in de algemene uitkering, stijgende zorgkosten, prijsontwikkelingen en ontwikkelingen binnen verbonden partijen. Hiermee wordt invulling gegeven aan het uitgangspunt om niet alleen te sturen op een sluitende begroting, maar ook op een duurzaam gezonde financiële huishouding.

 

Aanvullen stelpost loon- en prijsontwikkeling

Bij het opstellen van de begroting zijn de budgetten voor lonen en materiële lasten geactualiseerd op basis van de geldende indexeringsuitgangspunten. Na verwerking van deze loon- en prijsontwikkelingen is gebleken dat de beschikbare stelpost loon- en prijsontwikkeling onvoldoende was om de volledige indexering van de gemeentelijke budgetten te dekken. Om de begroting reëel en volledig te maken, wordt het tekort op de stelpost aangevuld. Hiermee zijn de geraamde loon- en prijsstijgingen volledig financieel verwerkt in de begroting.

 

Septembercirculaire 2026

De septembercirculaire 2026 is te laat verschenen om de gevolgen integraal in beeld te brengen en te verwerken in deze begroting. De gevolgen van septembercirculaire delen wij via een memo met de gemeenteraad en verwerken we in de eerste begrotingswijziging 2027.

 

Terug naar navigatie - Vertrekpunt kadernota - tekstvak

Saldo meerjarenbegroting 2027-2030
De gevolgen van de septembercirculaire 2026 vormen de eerste begrotingswijziging 2027 en hebben we in onderstaande tabel verwerkt.

2027 2028 2029 2030
Saldo meerjarenbegroting 2027-2030 0 -28.396 -693.346 267.639
Septembercirculaire 2026 45.975 51.977 111.921 143.430
Begrotingssaldo na 1e begrotingswijziging 45.975 23.581 -581.425 411.069