In deze paragraaf gaan we in op het beheer en onderhoud van het groen (openbaar groen), grijs (wegen en openbare verlichting) en blauw (riolering; gemalen en grondwater). Een rationeel beheer en onderhoud van dergelijke kapitaalgoederen is gebaat bij geautomatiseerde beheersystemen die tijdig de gewenste informatie verschaffen in het noodzakelijke onderhoud en de daarmee samenhangende kosten. Vandaar dat we in deze paragraaf ingaan op de huidige stand van zaken van deze systemen.
Onderhoud kapitaalgoederen
Wegen en weginspectie
Terug naar navigatie - Onderhoud kapitaalgoederen - Wegen en weginspectieWegen, straten en pleinen
In 2025 hebben we in meer dan 90 straten werkzaamheden uitgevoerd aan trottoirs, fietspaden, en wegen. Oneffenheden door boomwortelopdruk of een losliggende tegel word met enige regelmaat onderhoud aan gepleegd. Enkele asfaltwegen zijn voorzien van een nieuwe asfalt laag om alles veilig en toegankelijk te houden.
Beleid
Son en Breugel werkt met een wegenbeheersysteem. Op basis van tweejaarlijkse inspecties actualiseren we de basisgegevens binnen dit systeem. Het huidig areaal aan verhardingen is te verdelen in:
• Elementenverhardingen: ca. 670.000 m2
• Asfaltverhardingen: ca. 470.000 m2
Uitgangspunt van het onderhoud aan de gemeentewegen is dat die voldoet aan de kwaliteitsnormen van het CROW (Centrum voor onderzoek en regelgeving in de grond-, weg- en waterbouw en verkeerstechniek).
Het onderhoudsniveau van wegen is kwaliteitsniveau C. In de CROW-kwaliteitscatalogus wordt dit omschreven als matig. Het onderhoudsniveau van trottoirs is B (kwaliteit: voldoende).
Algemeen
Jaarlijks heeft circa 10 % van de wegen/verharding een vorm van onderhoud nodig om te kunnen voldoen aan het beeldkwaliteitsniveau. Aan de hand van inspecties wordt tweejaarlijks een onderhoudsplan opgesteld. In 2025 is het MJOP weer opnieuw vastgesteld. We hebben een achterstand in onderhoud van wegen. Het gaat hier om soms om kleine oppervlakken en soms om volledige wegen. In 2025 is gestart met het terugbrengen van de achterstand, hiervoor is extra budget beschikbaar gesteld. De uitvoering zal meerdere jaren in beslag nemen, omdat niet alles tegelijk kan worden uitgevoerd. Vanwege toegankelijkheid van het dorp en capaciteit bij de aannemers.
In de eerste helft van 2025 is het beheerplan groen en grijs vastgesteld.
Beleidsplan
| Naam | Periode | Vastgesteld in de raad | Planning vaststelling nieuw beleidsplan |
|---|---|---|---|
| Beheerplan wegen | 2016-2020 | Commissie GZ: 6 januari 2016 | 2025 |
Uitgangspunten
De kosten voor noodzakelijke reconstructies c.q. vervangingen van wegverhardingen worden niet in de reguliere onderhoudsbegroting meegenomen. Aan de hand van de weginspecties wordt hiervoor zo nodig een afzonderlijk voorstel aan het college en de gemeenteraad voorgelegd.
Jaarlijks onderhoudsbudget
In onderstaande tabel staan de beschikbare budgetten voor het groot onderhoud exclusief de eigen uren.
| Financieel | 2025 |
|---|---|
| Raming groot onderhoud asfaltverhardingen en klinkerwegen | 877.610 |
| Realisatie groot onderhoud asfaltverhardingen en klinkerwegen | 842.002 |
| Verschil | 35.607 |
Naast bovenvermelde bedragen voor het groot onderhoud is € 227.394,- besteed aan klein onderhoud.
Onderhoudsbehoefte
Op basis van de globale visuele inspectie en een maatregelentoets wordt jaarlijks de onderhoudsbehoefte bepaald. De inspectieresultaten geven aan waar onderhoud noodzakelijk is en met een maatregelentoets bepalen we wat er exact moet gebeuren om het areaal op niveau te houden.
Achterstallig onderhoud
Er is geen sprake van achterstallig onderhoud.
Openbare verlichting
Terug naar navigatie - Onderhoud kapitaalgoederen - Openbare verlichtingBeleid
Aan de hand van het beheersysteem worden jaarlijks de onderhoud- en vervangingsinvesteringen inzichtelijk gemaakt en opgenomen in de begroting. Uitgangspunt is dat de installatie voldoet aan de landelijke richtlijnen (NPR 13201-1).
Duurzame openbare verlichtingsinstallatie
De openbare verlichting in Son en Breugel is zijn geheel voorzien van energiezuinige led-armaturen. Dit geldt inmiddels ook voor aanstralers van het oude raadhuisje en de kerktoren in Son. Het onderhoudscontract is in 2022 aanbesteed en meerjarig gegund.
In 2025 zijn geen bijzonderheden geweest met betrekking tot onderhoud. Steekproeven lieten zien dat de openbare verlichting naar behoren functioneert. Daarnaast zijn meldingen over schades of niet functioneren snel en adequaat opgepakt en afgehandeld. Aandachtspunt: Netwerkproblemen liggen buiten de macht van de gemeente. In deze situaties is het voorgekomen dat het langer duurde dan normaal, voordat deze waren opgelost.
Beleidsplan
| Naam | Periode | Vastgesteld in de raad | Planning vaststelling nieuw beleidsplan |
|---|---|---|---|
| Beleidsnota openbare verlichting | N.v.t. | 6-okt-16 | N.v.t. |
Uitgangspunten
Kwalitatief goede openbare verlichting waarbij de verkeersveiligheid, sociale veiligheid, leefbaarheid en duurzaamheid als speerpunten gelden. Voldoen aan de landelijke richtlijnen.
Jaarlijks groot onderhoudsbudget
In onderstaande tabel zijn de bedragen voor het onderhoud van de verlichting weergegeven, exclusief kleine reparaties en eigen uren.
| Financieel | 2025 |
|---|---|
| Raming onderhoud openbare verlichting | 74.208 |
| Realisatie onderhoud verlichting | 93.126 |
| Verschil | -18.918 |
Achterstallig onderhoud
Er is geen achterstallig onderhoud.
Civieltechnische kunstwerken
Terug naar navigatie - Onderhoud kapitaalgoederen - Civieltechnische kunstwerkenBeleid
De brug Dommelpas is in 2025 aangelegd.
In 2025 is een Meerjarenonderhoudsplan (MJOP) voor de civiele kunstwerken voorbereid ter vaststelling door het college.
Beleidsplan
| Naam | Periode | Vastgesteld in de raad | Planning vaststelling nieuw beleidsplan |
|---|---|---|---|
| MJOP civieltechnische kunstwerken | n.v.t. | n.v.t. | 2026 |
Uitgangspunten
De MJOP's worden opgesteld om de civiele kunstwerken op een efficiënte en effectieve wijze in stand en veilig te houden. De wijze waarop wordt in beleidskaders vastgesteld en in de MJOP opgenomen.
Jaarlijks onderhoudsbudget c.q. investeringsmiddelen
In onderstaande tabel zijn de bedragen voor het onderhoud van de civiele kunstwerken weergegeven, exclusief kleine reparaties.
| Financieel | 2025 |
|---|---|
| Raming onderhoud civiele kunstwerken | 13.740 |
| Realisatie onderhoud civiele kunstwerken | 9.500 |
| Verschil | 4.240 |
In de raming van 2025 is een bedrag opgenomen voor het opstellen van het Meerjarenonderhoudsplan (MJOP) civiele kunstwerken. Dit bedrag van € 9.950,- is niet volledig besteed in 2025 omdat het geraamde bedrag hoger lag dan nodig bleek. Het vaststellen en uitvoering geven aan het MJOP wordt in 2026 opgepakt.
Achterstallig onderhoud
Er is geen sprake van achterstallig onderhoud, maar er zijn wel verschillende kunstwerken die in verschillende mate onderhoud nodig hebben.
Groenvoorzieningen
Terug naar navigatie - Onderhoud kapitaalgoederen - GroenvoorzieningenBeleid
In 2021 is het Beleidsplan Openbaar Groen vastgesteld. Dit plan diende als basis voor het opstellen van het groen-grijsbeheerplan. Het college heeft dit beheerplan in 2025 vastgesteld, waarmee een integraal kader is vastgesteld voor het beheer van de openbare ruimte.
Beleidsplan
| Naam | Periode | Vastgesteld in de raad | Planning vaststelling nieuw beleidsplan |
|---|---|---|---|
| Beleidsplan openbaar groen 2021 | 2022 - (geen specifieke einddatum) | 25 november 2021 |
Uitgangspunten
Het hoofddoel van het Beleidsplan Openbaar Groen is het realiseren van een samenhangend beleid en beheer van het openbaar groen in de gemeente. Daarbij staat zowel de tevredenheid van bewoners en bedrijven centraal als een geleidelijke verschuiving van cultuurlijk naar natuurlijk groen. Het vastleggen van waardevolle groenstructuren en groengebieden draagt bij aan het behoud van de kenmerkende groene identiteit van Son en Breugel. Daarnaast wordt de betrokkenheid van inwoners vergroot door het stimuleren van groene bewonersinitiatieven in de wijk.
Jaarlijks onderhoudsbudget
We onderhouden de volgende arealen:
- gazons/gras: 258.000 m2
- bermen: 590.000 m2
- hagen: 28.000 m2
- bosplantsoen: 598.000 m2
- wijkbossen: 360.000 m2
- bomen: 17.380 stuks.
In onderstaande tabel wordt het meerjarenbudget voor het onderhoud aan het openbaar groen weergegeven. Het gaat om de bestekken voor de verschillende arealen.
| Financieel | 2025 |
|---|---|
| Raming exploitatie openbaar groen | 585.478 |
| Realisatie exploitatie openbaar groen | 628.158 |
| Verschil | -42.680 |
Naast de reguliere onderhoudsbudgetten is voor de uitvoering van het groenbeleidsplan € 133.354 ,- gereserveerd. Eind 2025 is nog € 108.498,- beschikbaar. Deze middelen zetten we de komende jaren in voor de uitvoering van het groenbeleid.
| Financieel | 2025 |
|---|---|
| Raming besteding uit reserve | 0 |
| Besteding uit reserve | 0 |
| Verschil | 0 |
Achterstallig onderhoud
Er is geen sprake van achterstallig onderhoud.
Riolering
Terug naar navigatie - Onderhoud kapitaalgoederen - RioleringBeleid
Het gemeentelijk beleid is vastgelegd in het Programma Water en Riolering 2023-2027 (PWR). Er zijn vier gemeentelijke zorgplichten: zorgplicht voor stedelijk afvalwater, zorgplicht voor hemelwater, zorgplicht voor grondwater en de zorgplicht voor beheer en onderhoud van de riolering. Daarnaast hebben we in het PWR maatregelen opgenomen die voortvloeien uit de Kader Richtlijn Water (KRW).
Programma Water en riolering 2023-2027
Op 22 juni 2023 is het PWR 2023-2027 vastgesteld door de gemeenteraad. In dit programma is een overzicht opgenomen van de te nemen verbetering- en vervangingsmaatregelen. Hieraan zijn tevens de financiële consequenties gekoppeld.
We hebben aandacht geschonken aan acties die ondernomen moeten worden in het kader van klimaatverandering waarbij grote droge periodes worden afgewisseld met forse natte periodes.
Wateroverlast is een belangrijk aandachtspunt.
De financiële gevolgen vormen de basis voor het vaststellen van een kostendekkende rioolheffing.
Samenwerking binnen de afvalwaterketensystemen (OAS) cluster Eindhoven
Binnen het samenwerkingsverband worden maatregelen genomen om de waterkwaliteit van de Dommel en de zij-beken te laten voldoen aan de Europese Kader Richtlijn Water (KRW). De KRW- richtlijn is opgesteld om te zorgen dat de kwaliteit van grond- en oppervlaktewater in Europa uiterlijk 2027 op een goed niveau is en blijft. Voor het stroomgebied van de Boven-Dommel en de zij-beken werken de betrokken partijen (gemeenten, waterschap De Dommel, Provincie en Brabant Water) samen in het Klimaatportaal Zuidoost Brabant.
Beleidsplan
| Naam | Periode | Vastgesteld in de raad | Planning vaststelling nieuw beleidsplan |
|---|---|---|---|
| Programma Water en Riolering 2023 - 2027 | 2023-2027 | 22-jun-23 | 2027 |
Jaarlijks groot onderhoudsbudget c.q. investeringsmiddelen
In onderstaande tabel staan de kosten voor het onderhoud aan het rioolstelsel. Daarnaast zijn er kosten voor onder andere planvorming, kapitaallasten en interne uren.
De vervangingsinvesteringen zijn gebaseerd op het gemeentelijk rioleringsplan en zijn opgenomen in het activiteitenplan.
| Financieel | 2025 |
|---|---|
| Raming onderhoudskosten riolering | 493.502 |
| Realisatie onderhoudskosten riolering | 518.190 |
| Verschil | -24.688 |
Achterstallig onderhoud
Er is geen sprake van achterstallig onderhoud.
Gebouwen
Terug naar navigatie - Onderhoud kapitaalgoederen - GebouwenBeleid
In december 2025 is het Maatschappelijk Vastgoedbeleid 2026-2029 vastgesteld. Daarin is een aantal beleidsmatige uitgangspunten en kaders geformuleerd. Hiermee wordt de verbinding gelegd met onze maatschappelijke opgaven op het gebied van het sociaal domein, duurzaamheid, ruimtelijke ontwikkeling en instandhouding en vervanging van maatschappelijk vastgoed. Gelijktijdig is vanuit dit beleid de stap naar het Accommodatieplan direct vastgoed gezet. Voor het onderdeel onderwijshuisvesting is dit met de vaststelling op 22 februari 2024 van het Integraal Huisvestingsplan 2024-2028 (IHP), al gebeurd. Daarnaast heeft er een concrete vertaling plaatsgevonden van het MJOP Maatschappelijk Vastgoed in de Begroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029.
Gemeentelijke gebouwen algemeen
Er is in 2025 planmatige onderhoud (vervangen installaties), reparatie- en klachtenonderhoud uitgevoerd aan diverse gemeentelijke gebouwen.
Dommelhuis
In het Dommelhuis zijn een diverse maatregelen- en restpunten uitgevoerd, waaronder openstaande acties om de toegankelijkheid voor het Dommelhuis te bevorderen. Niet alle maatregelen zijn in 2025 uitgevoerd, de nog openstaande maatregelen worden in 2026 verder opgepakt en afgerond.
Voormalige Vestzaktheater
In het Vestzaktheater zijn tijdelijk gebruikers van sporthal de Bongerd geplaatst. Daarnaast is er een tijdelijke kringloopwinkel gehuisvest. We hebben het voormalig Vestzaktheater in 2025 in leegstandsbeheer gezet.
Heistaat 6 (huisvesting Cmd.)
Voor de huur van Heistraat 6 is op 29 augustus 2024 de huurovereenkomst ondertekend, met een overeengekomen huursom van € 66.550,- per jaar. De overeengekomen huurperiode betreft 10 jaar. Op deze locatie is vanaf eind 2025 het Cmd. gehuisvest, die voorheen in het Dommelhuis gehuisvest was. Voor de transformatie van deze casco ruimte is een kredietaanvraag opgesteld, voor het verkrijgen van het benodigde budget voor de realisatie.
Sporthal de Landing
In 2025 is aangevangen met de uitvoering van de geplande maatregelen.
MFA de Bongerd
Het opstellen van de huurcontracten heeft in beginsel enige vertraging opgelopen. In 2026 wordt het opstellen van deze huurcontracten afgerond en zal de huur met terugwerkende kracht worden geïnd.
Beleidsplan
| Naam | Periode | Vastgesteld in de raad | Planning vaststelling nieuw beleidsplan |
|---|---|---|---|
| MJOP gebouwen | N.v.t. | 7-nov-24 |
Uitgangspunten
Elk half jaar wordt de MeerJaren Onderhoudsbegroting (MJOB) gemeentelijke gebouwen geactualiseerd, met de Accommodatie Plannen (AP) en het vastgoedbeleid als uitgangspunt, zodat planning en uitvoering in een lijn blijven en de kosten/budgetten actueel. Noodzakelijke wijzigingen zoals extra toevoeging aan het vastgoed door verduurzaming, of uitvoering van verbouwingen en/of renovaties, worden opgenomen en hierin verwerkt.
In 2024 is het beheerplan gemeentelijke gebouwen opgesteld, in 2025 is dit beheerplan formeel vastgesteld. De structurele verhoging van de jaarlijkse dotering aan de voorzieningen en het ophogen van het budget dagelijks onderhoud zijn reeds verwerkt en opgenomen in meerjarenbegroting 2025-2028, welke op 7 november 2024 door de raad is vastgesteld. Het nieuwe MJOB inclusief de geactualiseerde budgetten, zijn daardoor vanaf 1 januari 2025 reeds beschikbaar.
Jaarlijks onderhoudsbudget c.q. investeringsmiddelen
| Financieel | 2025 |
|---|---|
| Dotatie voorziening | 276.000 |
| Besteding uit voorziening | -79.370 |
| Saldo voorziening per 31-12 | 1.105.826 |
In 2023 hebben we achterstanden opgelopen. Daarbij hadden we een overvol uitvoeringsprogramma in 2024. Hierdoor heeft de uitvoering van diverse maatregelen uit 2024 vertraging opgelopen. Deze opgelopen achterstanden betreffen met name “planmatige” activiteiten, die vervolg hebben gekregen in 2025 en afronding gaan krijgen in 2026.
Onderhoudsbehoefte
Op basis van de in 2024 uitgevoerde visuele conditiemetingen volgens de NEN 2767 methodiek, is de jaarlijks onderhoudsbehoefte bepaald. Deze resultaten geven aan waar onderhoud noodzakelijk is en is tevens bepaald wat er exact moet gebeuren om het gemeentelijk vastgoed op het wenselijke conditieniveau te houden.
Achterstallig onderhoud
Momenteel is sprake van verantwoord uitgesteld onderhoud, onder andere doordat geplande renovaties uitgesteld zijn vanwege herontwikkelingen en/of nieuwbouw.
Speeltoestellen
Terug naar navigatie - Onderhoud kapitaalgoederen - SpeeltoestellenUitgangspunten
Uitgangspunt is dat de speeltuinen voldoen aan de veiligheidseisen van het attractie- en speeltuinenbesluit. Elk jaar worden de speeltoestellen gecontroleerd door een externe partij en eventuele tekortkomingen worden hersteld.
Jaarlijks onderhoudsbudget c.q. investeringsmiddelen
In onderstaande tabel wordt het meerjarenbudget voor het onderhoud aan de speelvoorzieningen. Dit budget omvat onder andere onderhoud, inspectie kleine vervangen en schoonmaak van de speelvoorzieningen.
| Financieel | 2025 |
|---|---|
| Raming onderhoud speeltoestellen | 63.409 |
| Realisatie onderhoud speeltoestellen | 95.170 |
| Verschil | -31.761 |
Achterstallig onderhoud
Er is geen sprake van achterstallig onderhoud.